• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
Üyesi Olduğumuz Ağlar



Medya Takip Sponsorumuz

OKUL SOSYAL HİZMETİ TEMEL BİR HAKTIR!

Derneğimiz Okul Sosyal Hizmet Komisyonunca, okulların tatile girmesi vesilesi ve seçim öncesinde ailelerin, siyasal partiler ve MEB başta olmak üzere kamu kurumlarının ve kamuoyunun gündemine alınabilmesi için hazırlanan Basın açıklamasıdır...



OKUL SOSYAL HİZMETİ TEMEL BİR HAKTIR

Bilindiği gibi toplumların gelişmişlik düzeylerinin temel göstergelerinden birisi de çocuklarına verdikleri değer ve önemle ölçülür. Her biri ayrı birer değer olan çocuklarımızın daha güvenli ve daha sağlıklı ortamlarda yetişmesi tüm dünya ülkeleri ve Türkiye’nin en öncelikli hedefidir. 

Bir ülkede çocukları tehdit eden riskleri belirlemek ve çocukları bu risklerden korumak amacıyla geliştirilen politikalar, yürütülen önleyici çalışmalar ve hizmetler, yani “çocuğun iyilik halini sağlamaya ilişkin koruyucu-önleyici, geliştirici-değiştirici ve tedavi-rehabilite edici boyutta yapılan tüm uygulama ve müdahaleler Çocuk Refahı Alanı olarak adlandırılmaktadır. 

Ülkelerin “çocuk politikaları” da bu kapsamda belirlenmektedir. Uluslararası ve Ulusal düzeyde Sosyal Hizmet mesleğinin birincil alanı olan ‘Çocuk Refahı Alanının’ odağında “çocuklar” yer almaktadır. Çocuk refahı alanı kapsamında ulaşılmak istenen hedef, “Ailede, Okulda, Sokakta, Toplumda her durum ve ortamda, çocuğun (bedensel, ruhsal, sosyal ve eğitsel) gelişiminin desteklenmesi, her türlü riske karşı korunması ve güvenliğinin sağlanmasıdır.
Yani Çocuk Refahı Alanı, “çocuğun korunması” her çocuğun kendi güvenliğini, psiko sosyal ve bedensel bütünlüğünü, kişisel gelişimini riske eden her türlü tutum, davranış ve eylemlerden zarar görmeme hakkının her ortamda korunmasını temel almaktadır. 

Bu ortamlardan birincil ortam “aile ortamı” olmakla birlikte, kritik değere sahip ikincil ortam “okul ortamıdır.” Eğitim çağındaki çocuğun 18 yaşına kadar ailesinden sonra en uzun süre bulunduğu ortam okul ortamıdır. 

Eğitim sisteminin ve çocuk refahı sisteminin geliştiği ülke örneklerinde, okullarda çocukların güvenliği ve korunmasından doğrudan sorumlu profesyonellerin kimler olduğuna bakıldığında “Öğretmenler-Eğiticiler-Özel Eğitimciler”, “Doktorlar-Hemşireler”, “Okul Sosyal Hizmet Uzmanları”, “Avukatlar”, “Okul Psikologları” ve “diğer bakım personeli” olduğu görülmektedir. Gelişmiş eğitim sistemi olan ülkelerde meslekler arası bu güçlü ekip çalışması anlayışının sisteme yerleşmiş olması çocukların risklerden korunması ve dolayısıyla çocuğun iyilik hali ve refahının sağlanması için kilit rol oynamaktadır. 

Şüphesiz, çocuklarımızı çevreleyen risk durumlarıyla, ancak her biri kendi mesleki alanında yeterliliğini kanıtlamış, bu meslek elemanlarının yapacağı ekip çalışmasıyla mücadele edilebilir. Uluslararası hukuk açısından bir bütün olarak bakıldığında çocuğun “tam iyilik halinin sağlanması” temel bir haktır. Bunun sağlanması için de okullarda farklı mesleklerin yapacağı ekip çalışması büyük önem taşımaktadır. Eğitim pedagojisi de eğitim-öğretim faaliyetlerinin multidispliner anlayış çerçevesinde ekip çalışması ile yürütülmesini esas almaktadır. 

Ülkemizde, okullarda okul ekibinin üyeleri okul idaresi, öğretmenler, psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerdir. Söz konusu profesyonellerin yer aldığı ekip çalışması anlayışı önemlidir, fakat eksiktir. Ekibin tamamlayıcı unsuru ise okul sosyal hizmet uzmanlarıdır. Dünya genelinde okullarda 130 yılı aşkın bir süredir istihdam edilen ve mesleki çalışmalar yürüten okul sosyal hizmet uzmanları, okuldaki psikososyal hizmet ekibinin doğal bir üyesi olarak kabul edilmektedir. Öğrencinin akademik başarısı yanında, bu başarıyı etkileyen ve destekleyen öğrencinin okul, akranları, öğretmenleri, ailesi, içinde bulunduğu sosyal çevresi ve hatta eğitim sistemi ile bir bütün olarak ele alınması önemli ve gerekli bir alandır. Okul sosyal hizmeti bu yaklaşımla ihtiyaç ve sorunlara yaklaşarak çözümlemeye çalışmaktadır.

“Okul Sosyal Hizmeti Alanı” Finlandiya, Danimarka, İsveç, İzlanda, Norveç, Yeni Zelanda, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Birleşik Krallık, İsviçre, Fransa, Almanya, Hollanda ve Japonya gibi elliyi aşkın ülkenin eğitim sistemleri içerisinde uzun yıllardır aktif olarak faaliyet göstermektedir. Çocuk Refahı Alanının önemli bir bileşeni olan “Okul Sosyal Hizmeti” de yüz yıldan fazla bir süredir literatürde ve birçok ülke uygulamalarında okul sistemindeki yerini almış bulunmaktadır. 

Çocuklar için geniş bir hizmet profili sunan okul sosyal hizmeti, gelişmiş ve gelişmekte olan pek çok ülkenin eğitim sistemi içerisinde yer alırken, Türk Eğitim Sistemi içerisinde maalesef halen yer almamaktadır. 

Çocukların çevredeki risklere karşı korunabilmesi, sağlıklı ve güvenli ortamlarda eğitim alabilmesi ve çocuk refahı alanının güçlendirilmesi için “Okul Sosyal Hizmeti” hayati bir önem taşımaktadır.

Oysa “Okul Sosyal Hizmeti”, çocuklarımızı çevreleyen tehlikeli durum, risk ve sorunlardan korumak amacıyla okul ortamında çalışmalar yürüten ve çocuğu 'aile, okul, toplum ve çevre' işbirliğiyle koruyan, geliştiren, destekleyen ve rehabilite eden bir sosyal hizmet alanıdır. Çocuklarımızı çevreleyen tehlikeli durum, risk ve sorunları şu şekilde sıralayabiliriz:

 Yoksulluk ve yoksunluk
 Göç
 Engellilik
 Çocuğa yönelik ihmal ve istismar 
 Madde bağımlılığı
 Akademik başarısızlık
 Okul devamsızlığı
 Çeteleşme
 Suça sürüklenme
 Kriz durumları
 Aile içi şiddet
 Akran zorbalığı
 Ayrımcılık ve dışlanma 
 Toplumsal cinsiyet

Sosyal Hizmet Eğitim-Öğretimi Lisans Programı içinde, yukarıdaki sıralanan bu risklerin önlenmesi ve engellenmesi, sorunların çözülebilmesi ve çocukların korunabilmesi için her sorun alanı ayrı birer ders olarak ele alınmaktadır. Bu noktada, sosyal hizmet bölümü mezunu sosyal hizmet uzmanları “çocuğu çevreleyen riskler, sosyal sorunlar ve eğitim sisteminde çocukların tüm bu risklerden nasıl korunabileceği ve ne tür önleyici çalışmalar yapılabileceği” konularında üniversite eğitimleri sürecinde teorik ve pratik olarak bilgi, beceri sahibi olmaktadırlar. Dünyada veya Türkiye’de herhangi bir sosyal hizmet bölümünün eğitim müfredatı incelendiğinde okuldaki sorun alanlar ve çocukların korunması, odağında geniş bir bilgi ve uygulama birikimi olduğu görülebilir. 

Dolayısıyla sosyal hizmet eğitimi, çocuk refahı alanında, okullarda ve eğitim sistemi içerisinde çalışabilecek profesyoneller yetiştiren önemli bir bölümken halen okul sosyal hizmet alanının Türk Eğitim Sistemi içerisinde yer almaması çocuklarımız, eğitim sistemimiz ve ülkemiz açısından endişe vericidir.
Politika belirleyicileri tarafından, eğitim sisteminin “çocuk refahı” açısından objektif analizinin yapılması durumunda konunun önemi açıkça ortaya çıkmaktadır.

Çocuklarımızın korunması ve gelişimine daha fazla katkıda bulunmak için “Okul Sosyal Hizmeti” uygulamalarının ve bu mesleğin uygulayıcıları olan “Sosyal Hizmet Uzmanlarının” çocuk koruma sisteminin geliştiği birçok ülkelerde olduğu gibi Türk Milli Eğitim Sistemi içinde de yer alması önlenemeyecek bir zorunluluktur. 

Türkiye'deki okullarda 'Okul Sosyal Hizmetinin' başlatılması, hem çocukların, hem de aile ve toplumun ihtiyaç ve sorunlarına yönelik çalışmalar yürütülmesine önemli katkılar sağlayacaktır. Böylece çocuk aracılığıyla aileye ve topluma ulaşılarak, ailelerin ve toplumun sorunlarının çözümüne katkıda bulunulması mümkün olabilecektir. 

“Okul Sosyal Hizmeti” uygulamalarının eğitim sisteminde yer alması kaçınılmazdır. Okul sosyal hizmetinin eğitim sisteminde yer almasıyla birlikte çocukların aileleriyle ilişkileri, “okul-aile-toplum” arasındaki bağlar güçlendirilmiş olacak, karşılaştıkları her türlü soruna anında müdahale edebilecek ve onların savunuculuğunu yapabilecek yeterlilikteki profesyoneller sistemde yer alacaktır. 

Sosyal Hizmet Mesleğinin okul sosyal hizmeti kapsamında yürüttüğü birçok etkinliği, gerek iç hukuk kuralları (5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu vb), gerekse iç hukuk kurallarına eş değer olan Çocuk Hakları Sözleşmesi ve bu sözleşmeye dayalı olarak tüm Uluslararası düzenlemelerde görmek mümkündür.

Sosyal Hizmet Mesleği Çocuk Refahı Alanında ulusal ve uluslararası hukuk sisteminde doğrudan çocuklara yönelik gözetim ve müdahale yetkisi bulunan bir meslektir.

Sosyal Hizmet Uzmanlarının Ülkemizdeki yegâne temsilcisi olan “Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği” aynı zamanda Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonunun (IFSW) Dünya ağı (IFSW. GLOBAL) ile Avrupa ağının (IFSW Europe) üyesidir. Avrupa ağı (IFSW Europe) Avrupa Parlamento’sunda temsil edilmektedir. Bununla bağlantılı olarak Uluslararası Sosyal Hizmet (International Social Service) uygulamalarında Dışişleri Bakanlıkları aracılığı ile gelen taleplerde (örneğin Sosyal İnceleme Raporlarının düzenlenmesi ve benzeri) ve buna ilişkin yapılan işlemlerde doğrudan Sosyal Hizmet Uzmanları yetkilidir. 

Ülkemizde 1960 yıllara kadar uzanan Çocuk Refahı Alanı Uygulamaları ve Kanunla İhtilafa Düşmüş Çocuklara ilişkin Sosyal Hizmet Uygulamaları “Kamu Bütünlüğü” perspektifinde incelendiğinde, öğrenim çağındaki çocuklarla (suça yönelen çocukla, madde bağımlısı çocuklar vb. ile haklarında tedbir kararı uygulanan çocuklar) yapılan somut mesleki çalışma örnekleri olarak göz ardı edilemez.

Var olan rehberlik hizmetlerine yönelik mesleki uygulamalarla okul ortamlarındaki sayısız sorunun üstesinden gelinemediği gerçeği kabul edilmelidir. Evrensel olarak bakıldığında birçok ülkede görüldüğü gibi “Okul Yönetim Sistemi” içinde birçok uzmanlık alanının entegre çalışması ile sorunların üstesinden gelinebileceği gayet açıktır.

Daha önemlisi ise bir bütün olarak bakıldığında Sosyal Hizmetlerden yararlanmak temel hakların bir parçasıdır. Avrupa Sosyal Şartı’nın 14. Maddesi bu temel hakkı düzenlemektedir.

Bu nedenle okul sosyal hizmeti ile ilgili bir yetki gaspının söz konusu olduğu başta “Çocuk Hakları Sözleşmesi”, “Çocuk Hakları Sözleşmesinin Uygulamasına Dair Avrupa Sözleşmesi”, “Pekin Kuralı 16” ve “Avrupa Sosyal Şartı” 13-14 maddeler dâhil diğer ilgili maddeler ile “Anayasa Madde: 90” birlikte değerlendirildiğine hukuka aykırılık olduğu görülmektedir.

Ülkemizde, son yıllarda üniversitelerin Sosyal Hizmet Bölümlerinin artmasıyla yeteri kadar sosyal hizmet uzmanı (sosyal çalışmacı) mezun olmaktadır. Geçmişten günümüze, okul sosyal hizmetinin başlatılması ve yaygınlaştırılması için dönemsel olarak çeşitli politika kararları alınmıştır. Bu çerçevede, Ankara, İstanbul ve Konya’da okul sosyal hizmeti ile ilgili çeşitli pilot proje ve uygulamalar MEB ve Valiliklerin talep ve işbirliği ile başarıyla gerçekleştirilmiştir. Ancak pek çok hazırlığa ve çalışmalara rağmen, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde okul sosyal hizmeti yapılanmasına, sosyal hizmet uzmanı istihdamına ve okul sosyal hizmeti uygulamalarına henüz yer verilmemiştir. 

“Okul Sosyal Hizmet Uzmanları” aldıkları mesleki eğitim sayesinde, okul çağı çocuklarının gelişimsel özellikleri, ihtiyaçları ve sorunları, çocukların karşılaşabilecekleri riskler, bunların önlenmesi ve gerekli psikososyal müdahalelerin gerçekleştirilmesi hakkında profesyonel bilgiye sahiptirler. Ayrıca, okullarda yürütülmesi gereken mesleki müdahalelerle ilgili mesleki bilgi, beceri ve deneyime de sahiptirler. 

Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB’in) okul sosyal hizmetinin yürürlüğe girmesi konusunda yapacağı çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği (SHUDER) olarak, Okul Sosyal Hizmeti alanında akademik çalışmalar yürüten akademisyenler ve deneyimli sosyal hizmet uzmanlarından oluşan “Okul Sosyal Hizmeti Komisyonu” nu kurulmuştur. SHUDER Okul Sosyal Hizmeti Komisyonu olarak çalışmalarımızı uzun bir zamandan beri sürdürmekteyiz. 

Ayrıca Ankara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi bünyesinde kurulmuş olan Okul Sosyal Hizmeti Uygulama ve Araştırma Merkezleri de okul sosyal hizmetinin Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde yürürlüğe girmesi, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için faaliyet göstermektedirler.

Gelişmiş ülkelerde eğitim sisteminin ve çocuk refahının mihenk taşı olarak uzun zamandır faaliyet gösteren “Okul Sosyal Hizmeti”, ülkemiz Milli Eğitim Sistemi içerisinde çeşitli sebeplerle halen yer almamaktadır. 

Okul sosyal hizmetinin MEB’in ilgili birimlerinde ve okullarda faaliyet göstermesini özellikle çocuklarımızın hak ettikleri hayatlara ulaşmaları ve eğitim sisteminin güçlendirilmesi için talep etmekteyiz. Okul sosyal hizmeti kapsamında odağında değerli çocuklarımızın yer aldığı “Aile, Okul, Toplum” işbirliği çerçevesinde, çocuk dostu ve çocuk odaklı sosyal hizmet uygulamalarının başlatılmasının okullardaki sorunları azaltacağı, çocuğun psikososyal yönlerini geliştireceği ve akademik başarısını arttıracağı kanısındayız. 

Dolayısıyla eğitim sisteminin içinde bulunduğu mevcut durum ekseninde okul güvenliği, yaşanan ihmal-istismarı ve madde bağımlılığı gibi önemli olaylar ve buna paralel olarak çocuğun korunması hususları göz önüne alındığında; okul sosyal hizmetinin önemi ve gerekliliği açıkça ortaya çıkmaktadır. Sosyal Hizmet Mesleği “Kamu Vicdanı ve Sorumluluğu” gereği okullarda elini taşın altına koyması gerektiğinin bilincindedir. Ancak bu bilinç ve sorumluluk tek başına ve tek taraflı olarak yeterli gelmemektedir. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okul sosyal hizmet uzmanlarının istihdamının sağlanması ve Okul Sosyal Hizmetinin bir an önce Türk Eğitim Sistemi içinde gecikmiş yerini alması gerekmektedir. Aksi halde çocuklarımızın ve dolayısıyla gelecek nesillerin riskli durumlardan korunması ve refahının tam manasıyla sağlanması için elzem olan bir güç birliğinden mahrum kalınmış olunacaktır.

Geldiğimiz noktada; 2017-2018 Eğitim ve Öğretim Dönemi sonu itibariyle, alanda çalışan profesyonellerden, medya ve sosyal medyadan yapılan paylaşımlar ışığında edinilen bilgilerden hareketle, aynı zamanda 2018 Haziran Seçim Kampanyalarında da önemle vurgulanan, okullardaki artan sorunların çözümüne katkı sağlamak biz sosyal hizmet uzmanlarının uzun yıllardır gerçekleştirmeye çalıştığı bir mesleki hedeftir. Çocuklarımızı tüm tehlikelere karşı korumak ve çocuklarımızın yüksek yararını sağlamak için Milli Eğitim Bakanlığımızın (MEB’ in) ihdas etmiş olduğu Sosyal Çalışmacı (Sosyal Hizmet Uzmanı) alımlarını yaparak, 2018-2019 Eğitim ve Öğretim Döneminde “Okul Sosyal Hizmeti” uygulamalarının başlatılmasını ve tüm okullarda yaygınlaştırılmasını talep ediyor, bu amaçla her türlü akademik ve profesyonel desteği vermeye hazır olduğumuzu ilan ediyoruz.

Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Genel Merkezi 
Okul Sosyal Hizmeti Komisyonu


Paylaş |                                         Yorum Yaz - Arşiv   
1173 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın