|
ETİK İLKELER
Sosyal hizmet
uzmanları insanlığın gelişimi için mesleki tutum, karar ve
eylemlerinde aşağıda belirtilen temel ilkelerden hareket ederek
hizmet verir:
1.
Her insanın
kendine özgü bir değeri vardır ve bu değer onun saygı
görmesini gerektirir.
2.
Her insanın,
başkasının hakkını ihlal etmemek koşuluyla, kendisini geliştirme
hakkı ve toplumun gelişimine katkı verme sorumluluğu vardır.
3.
Her toplum,
yönetim biçimi ne olursa olsun, tüm üyelerinin en üst düzeyde
yararı için işlev görmeli; üyelerinin kendilerini
geliştirmeleri için gerekli koşul ve olanakları sağlamalıdır.
4.
Birleşmiş
Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde ve kaynağını bu
Bildirge'den alan diğer uluslararası belgelerde ifade edilen,
bireylerin ve grupların temel insan haklarına saygı
gösterilmelidir.
5.
Sosyal hizmet
uzmanlarının kendilerinin yardımına ve tavsiyesine gereksinim
duyan herkese (cinsiyet, yaş, özürlü olma, renk, ırk, toplumsal
sınıf, dil, din, siyasal görüş ve cinsel tercih durumuna göre
ayrım yapmaksızın) mümkün olan en iyi hizmeti sunar.
6.
Sosyal hizmet
uzmanları mesleki tutum, karar ve eylemlerinde sosyal
adaletsizlikle mücadele eder. Bu nedenle:
·
Özellikle incinebilir, baskı altındaki birey ve gruplarla birlikte
ya da onlar adına toplumsal değişmeyi sağlamak için çaba gösterir;
·
Öncelikle yoksulluk, işsizlik, ayrımcılık gibi toplumsal
sorunlarda odaklaşır;
·
Toplumsal sorunlara ilişkin bilinç ve duyarlılık düzeyinin
yükseltilmesini amaçlar ve karar sürecine etkin katılımı sağlamak
için çalışır.
7.
Sosyal hizmet
uzmanlarının nesnel olma, mesleki bilgi ve becerilerini
geliştirme, uygulama yaptıkları alanlarda yetkin olma
sorumlulukları vardır.
8.
Sosyal hizmet
uzmanları gizlilik, mahremiyet/özel hayatın korunması ve mesleki
çalışmalarında elde ettikleri bilgiyi sorumlu bir biçimde kullanma
ilkelerine uyar. Bu ilkelerle ülke mevzuatı arasında uyuşmazlık
olduğu zaman bile gizlilik ilkesine bağlı kalır.
9.
Sosyal hizmet
uzmanları müracaatçılarıyla işbirliği içinde çalışır ve onları en
üst düzeyde katılım için destekler. Müracaatçılarına
çalışmalarının yararlarına ve olası risklerine ilişkin bilgi
verir. Çalışmalarında öncelikle müracaatçılarının yararını
gözetir; bununla birlikte üçüncü kişileri de gözardı etmez.
10.
Sosyal hizmet
uzmanları müracaatçılarından, sonuçları onların yaşamlarını
etkileyebilecek eylemlerin belirlenmesinde, kendileriyle
işbirliğine girmelerini ve sorumluluk almalarını bekler. Yasal
zorlamanın gerekli olabileceği durumlarda, bir tarafın sorununun
çözümü ilgili diğer kişilerin aleyhine sonuçlar doğuruyorsa,
tarafların beyanları dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir.
Ancak, sosyal hizmet uzmanlarından yasal zorlamanın kullanılmasını
en aza indirmesi beklenir.
11.
Sosyal hizmet
uzmanları terörizm, işkence ya da benzer yollara başvuran kişi,
grup, siyasal güç veya diğer güç odaklarına doğrudan ya da dolaylı
bir biçimde destek vermez veya kayıtsız kalmaz.
12.
Sosyal hizmet
uzmanları, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği'nce hazırlanan Sosyal
Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumluluklarını kabul eder ve
etik temele dayalı olarak karar verir.
1.01.
Müracaatçılara Bağlılık
a)
Sosyal hizmet
uzmanlarının temel sorumluluğu toplumsal sorumluluklarını da göz
ardı etmeden, müracaatçılarının gereksinimlerini esas alarak,
onların iyilik durumlarını geliştirmektir. Topluma ve müracaatçıya
yönelik sorumlulukların çatışması durumunda müracaatçısına
öneriler sunmalıdır.
b)
Sosyal hizmet
uzmanları, müracaatçıların bireysel amaçları, sorumlulukları ve
farklılıkları olduğunu kabul eder. Hiçbir biçimde ayrımcılık
yapmaksızın, müracaatçıların tümüne aynı isteklilikle yardımcı
olur.
1.02.
Kültürel Yetkinlik ve Sosyal
Farklılık
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Kültürü,
kültürün insan davranışı üzerindeki etkisini ve toplumdaki
işlevini anlamalı; her kültürün güçlü yönleri olduğunu kabul
etmelidir.
b)
Müracaatçının
kültürü hakkında bilgi sahibi olmalı; kültürel farklılıkları kabul
etmeli ve duyarlı olmalı; hizmetleri sunarken müracaatçının
kültürünü göz önünde bulundurarak davranmalıdır.
c)
Sosyal
farklılıkların doğasını ve ırk, renk, etnik ve ulusal köken,
cinsiyet, yaş, medeni durum, siyasal görüş, dinsel inanç, cinsel
tercih, zihinsel ya da fiziksel özür gibi farklılıklara yönelik
baskıları anlamaya çalışmalı ve bu konuda eğitim programlarına
katılmalı ve kendini geliştirmelidir.
1.03.
Kendi Kaderini Belirleme
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Müracaatçılarının kendi kaderini belirleme hakkına saygı duyar ve
bunun geliştirilmesi için çalışır.
b)
Müracaatçılarına
- başkalarının haklarını ihlal etmemek koşuluyla- kendisini
gerçekleştirmesi ve potansiyelini en üst düzeye ulaştırması için
yardımcı olur.
c)
Müracaatçılarına
yaşamlarının diğer alanlarında karşılaştıkları sorunları çözmeleri
için de yardımcı olur. Bu nedenle, yalnızca çalışılan kuruluşun
hizmetlerinden değil, insan olarak hak ettiği diğer bütün
hizmetlerden ve sosyal güvenlik sisteminden yararlanmasını
sağlamak amacıyla onları yönlendirir.
1.04.
Mahremiyet ve
Gizlilik
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Müracaatçıyla
güven, gizlilik ve özel hayatın korunması; elde edilen bilginin
sorumlu bir biçimde kullanılması temeline dayalı ilişki kurar ve
sürdürür.
b)
Müracaatçılarından hizmet sunumu, sosyal inceleme ve araştırma
için gerekli olmadıkça mahremiyet içeren bilgi istememelidir.
Mahremiyet içeren bilginin alınması durumunda gizlilik ilkesine
uymalıdır.
c)
Gizli bilgiyi
ancak, müracaatçının veya müracaatçı adına onay vermeye yasal
olarak yetkili bir kişinin bilgilendirilmiş onayı olması durumunda
açığa vurabilir.
d)
Profesyonel
hizmet sunumu sırasında elde edilen tüm bilgilerin gizliliğini -
mesleki zorunluluklar hariç- sağlamak zorundadır. Genel olarak,
elde ettikleri bilgiyi (müracaatçının kendisine veya başkalarına
kısa, orta ve uzun vadede zarar verme riski olmadıkça veya yasal
olarak müracaatçının onayı olmaksızın açıklama gerekmedikçe) gizli
tutmalıdır. Her durumda, elde ettikleri gizli bilgiyi, istenen
amaca ulaşmak için gerekli olduğu ölçüde açıklamalı; sadece
açıklama yapılması gereken konu ile doğrudan ilgili bilgiyi
vermelidir.
e)
Müracaatçıya
gizli bilginin açıklanacağını söylemeli ve açıklama yapılmadan
önce, eğer mümkünse bunun olası sonuçları hakkında onu
bilgilendirmelidir.
f)
Müracaatçılara
ve ilgili diğer kişilere gizliliğin doğasını ve gizlilik hakkının
sınırlarını anlatmalıdır. Müracaatçılara gizli bilginin
istenebileceği ya da yasal zorunluluklarla açığa vurulabileceği
durumları açıklamalıdır. Bu açıklama sosyal hizmet
uzmanı-müracaatçı ilişkisinin mümkün olduğu ölçüde başlangıcında
yapılmalı ve gerektiğinde yeniden değerlendirilmelidir.
g)
Ailelere, eşlere
ve gruplara danışma hizmeti verilmesi durumunda, her bireyin
gizlilik hakkı olduğu ve gizli bilginin başkalarıyla
paylaşılmayacağı konusunda anlaşma sağlamalı; grup üyelerinin
tümünün bu anlaşmaya uyacağını garanti etmediğini açıklamalıdır.
h)
Aile, eş,
evlilik ya da grup danışmanlığına katılan müracaatçıları, gizli
bilginin hangi durumlarda ve nasıl açıklanabileceğine ilişkin
işverenin ve kurumun politikası hakkında bilgilendirmelidir.
i)
Müracaatçının
onayı olmaksızın gizli bilgiyi üçüncü şahıslara vermemelidir.
j)
Gizlilik
konusunu güvence altına almadan, gizli bilgiyi herhangi bir
ortamda başkalarıyla paylaşmamalıdır. Gizlilik içeren bilgiyi
koridor, bekleme salonu, asansör ve lokanta gibi kısmen ya da
tamamen halka açık yerlerde tartışmamalıdır.
k)
Yasal
prosedürler sırasında, yasaların izin verdiği ölçüde
müracaatçıların gizliliğini korumalıdır. Mahkeme ya da diğer yasal
açıdan otorite kurumlar sosyal hizmet uzmanından sahip olduğu
gizli bilgiyi müracaatçının onayı olmaksızın açıklamasını
emrederse ve bu açıklama müracaatçıya zarar verecek olursa,
mahkemeden bu emrini geri çekmesini istemeli ya da emri olabildiği
ölçüde sınırlandırmalı ya da kayıtları kamunun görmesini
engellemek için mühürlemelidir.
l)
Medyanın
taleplerine yanıt verirken müracaatçıların mahremiyetini
korumalıdır.
m)
Müracaatçılara
ait yazılı, elektronik kayıt ve diğer hassas bilgilerin
gizliliğini sağlamalıdır. Müracaatçılara ait kayıtların güvenli
bir yerde saklanmasını sağlamalı ve yetkililer dışındakilerin bu
kayıtlara ulaşmalarını engellemelidir.
n)
Bilgisayar
kullanımı, elektronik posta, faks, telefon , tele sekreter ve
diğer elektronik ve bilgisayar teknolojisi yoluyla üçüncü
şahıslara aktarılan bilginin gizliliğini sağlamak için gerekli
önlemleri almalı ve bunu sürekli kılmalıdır. Kimlikle ilgili
bilgilerin açıklanmasından kaçınmalıdır.
o)
Müracaatçıların
gizliliğini, mesleki uygulamayı sonlandırması, kapasitesinin
yeterli olmaması ya da vefat etmesi durumlarında da korumak için
gerekli önlemleri almalıdır.
p)
Müracaatçının
durumunu eğitim ve öğretim amacıyla tartışırken, müracaatçı gizli
bilginin açığa vurulması için izin vermediği sürece, kimlik
bilgilerini açıklamamalıdır. Ayrıca, müracaatçısını danışmanıyla
tartışırken müracaatçının onayı ya da böyle bir açıklamayı yapmak
için zorlayıcı bir neden olmadıkça kimlikle ilgili bilgileri açığa
vurmamalıdır.
r) Vefat eden
bir müracaatçıyla ilgili bilgileri daha önce açıklanan
standartlara göre saklamalıdır.
1.05.
Bilgilendirilmiş
Onay
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Mesleki ilişki
çerçevesinde hizmet sunarken, hizmetlerin amacı, süresi, olası
riskleri ve sınırlılıkları, hizmet seçenekleri ve hizmetleri
onaylama ya da onayını geri çekme hakkı konularında açık,
anlaşılır bir dille müracaatçıları bilgilendirmeli ve müracaatçıya
soru sorma fırsatı sağlamalıdır.
b)
Müracaatcıların
okuma-yazma bilmemeleri ya da uygulama ortamında kullanılan dili
anlamada güçlük çekmeleri durumunda, müracaatçıların konuyu
kavramaları için gerekli adımları atmalıdır. Bunun için
müracaatçılara ayrıntılı bir sözel açıklama yapmalı; gerekirse bir
çevirmen bulma veya bu konuda açıklayıcı bilgi verebilecek
kişilerden yararlanmalıdır.
c)
Müracaatçıların
bilgilendirilmiş onay verme kapasitesinin olmaması durumunda,
uygun üçüncü şahıslardan izin alarak ya da müracaatçıların kavrama
düzeyine göre onları bilgilendirerek, müracaatçının haklarını
korumalı ve üçüncü şahısların müracaatçının arzusuna ve
gereksinimine göre hareket etmesini sağlamalıdır.
d)
Müracaatçıların
hizmetleri almada isteksiz olmaları durumunda, onlara hizmetin özü
ve kapsamı konusunda bilgi vermeli ve hizmeti reddetme hakkının
sonuçları konusunda onları aydınlatmalıdır.
e)
Elektronik
araçlarla (bilgisayar, internet, telefon, faks, radyo, televizyon
gibi) hizmet vermeleri halinde, bu gibi hizmetlerin sınırlılıkları
ve riskleri konusunda müracaatçıları bilgilendirmelidir.
f)
Görüşmeleri
teybe veya videoya kaydetmeden ve müracaatçıya verilen hizmetleri
üçüncü şahısların izlemelerine olanak vermeden önce müracaatçının
bilgilendirilmiş onayını mutlaka almalıdır.
1.06.
Kayıtlara Ulaşma
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Müracaatçıların
kendileriyle ilgili kayıtlara makul ölçülerde ulaşmalarını
sağlamalıdır. Müracaatçıların kendileriyle ilgili kayıtlara
ulaşmaları yanlış anlamaya ya da zarara neden olabileceğinden
kayıtların ne anlama geldiği konusunda müracaatçıya yardımcı
olmalıdır. Kayıtlara ulaşmaları müracaatçılara zarar verebilecek
ise kayıtları bölümlere ayırmalıdır. Müracaatçının istekleri,
kayıtların tamamının ya da bir kısmının saklanmasının nedeni
müracaatçının dosyasında yer almalıdır.
b)
Müracaatçıların
kayıtlara ulaşmasına yardımcı olurken, diğer insanlara ilişkin
bilgilerin gizliliğini sağlamalıdır.
1.07.
Hizmetlerin
Kesintiye Uğramaması
Sosyal hizmet
uzmanları yer değiştirme, hastalık, sakatlık ya da ölüm gibi
beklenmedik durumlar nedeniyle hizmetlerin kesintiye uğramaması
için makul çabayı harcayarak önlemler almalıdır.
1.08.
Hizmetin
Sonlandırılması
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Gereksinim
duyulmaması ya da müracaatçının gereksinimlerine yanıt
verilememesi durumunda, müracaatçıya verilen hizmetleri ve mesleki
ilişkiyi sonlandırmalıdır.
b)
Hizmetlerin
sonlandırılması ya da kesilmesi olasılığı var ise, müracaatçıyı
bilgilendirmeli, onun gereksinimlerine ve tercihlerine uygun
olarak hizmetlerin devamını sağlamak için nakil ya da havale
olanaklarını araştırmalıdır.
c)
Çalıştıkları
kurumdan ayrılmaları durumunda, müracaatçıyı bilgilendirmeli,
hizmetlerin sürekliliği için uygun seçenekleri aktarmalı ve
bunların olumlu ve olumsuz yönlerini anlatmalıdır.
1.09.
Çıkar
Çatışmaları
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Çıkar
çatışmalarına karşı duyarlı olmalı ve hizmetlerin mesleki
anlayışla ve tarafsızca verilmesine engel olabilecek durumların
ortaya çıkmasını önlemelidir. Mevcut ya da olası çıkar
çatışması durumunda müracaatçıları bilgilendirmeli ve
ortaya çıkabilecek sorunları müracaatçının ihtiyaçlarını temel
alarak çözmeye çalışmalıdır.
b)
Herhangi bir
mesleki ilişkiden dolayı haksız kazanç sağlamamalı ve kişisel,
dinsel, siyasal ya da iş konularındaki çıkarları doğrultusunda
müracaatçılarını kullanmamalıdır.
c)
Şu anki ve
geçmişteki müracaatçılarıyla, onlara zarar verebilecek ikili ya da
çoklu ilişkiye girmemelidir. (İkili ya da çoklu ilişki sosyal
hizmet uzmanının müracaatçılarıyla mesleki, sosyal ya da iş
ilişkisi gibi birden fazla alanda ilişkiye girmesi anlamındadır.
İkili ya da çoklu ilişkiler aynı anda ya da ardarda oluşabilir)
d)
Birbiriyle
ilişkisi olan iki ya da daha fazla insan hizmet veriyorlarsa
(eşler, aile üyeleri gibi), tarafların tümüne hangisinin bir
müracaatçı olarak ele alınacağı ve hizmet alan diğer kişilere
yönelik mesleki uygulamaların yapısı konusunda bilgi vermelidir.
Gereksinimleri konusunda çatışma yaşayan ya da çatışmaların
çıkabileceğini önceden tahmin ettiği kişilere hizmet vermesi
durumunda (örneğin: eşlerin boşanması, çocuğun velayetinin kime
verileceğinin saptanması veya korunma kararı alınması), konu ile
ilgili herkese kendi rolünü açıklamalı ve gereksinimler arasındaki
çatışmaları en aza indirme yönünde hareket etmelidir.
1.10.
Hizmetler İçin
Ödemeler
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Kamu ya da özel
sektörde ücretli, maaşlı çalışan sosyal hizmet uzmanlarının
müracaatçılardan ayrıca bir ödeme kabul etmesi, hediye alması ya
da müracaatçının ürettiği mal ve hizmetlerden ücretsiz
yararlanması veya bunları kabul etmesi söz konusu olamaz.
b)
Uzmanlık alanına
giren özel hizmet sunması halinde ise ücretleri belirlerken,
ücretlerin verilen hizmete uygun, makul ve eşit olmasına dikkat
etmeli; müracaatçıların ödeme gücünü gözönünde bulundurmalıdır.
1.11.
Duygusal/Cinsel
İlişki
Sosyal hizmet
uzmanları şu anki ve
geçmişteki müracaatçılarıyla ister isteğe bağlı isterse zorla
olsun, duygusal/cinsel aktivitelere ya da temasa girmemelidir.
1.12.
Fiziksel Temas
Sosyal hizmet
uzmanları, müracaatçıya psikolojik açıdan zarar verme olasılığı
varsa, müracaatçıyla fiziksel temas (kucaklaşmak gibi)
kurmamalıdır. Müracaatçıyla fiziksel temas kurulması durumunda, bu
fiziksel temasın açık, makul ve kültürel açıdan kabul edilebilir
sınırlarını oluşturmaktan sorumludur.
1.13.
Cinsel Taciz
Sosyal hizmet
uzmanları müracaatçılarını cinsellik içeren sözler ya da
davranışlar vb. ile taciz etmemelidir.
1.14.
Küçük Düşürücü
Dil Kullanma
Sosyal hizmet
uzmanları, müracaatçılarına yönelik ya da müracaatçıları hakkında
yazılı ya da sözlü olarak küçük düşürücü dil kullanmamalı;
müracaatçılarıyla ya da onlar hakkındaki her türlü iletişimlerinde
özenli ve saygılı bir dil kullanmalıdır.
2.01.
Saygı
Sosyal hizmet
uzmanları :
a)
Meslektaşların ve diğer meslek elemanlarına, sahip oldukları
niteliklere, görüşlere ve yükümlülüklere saygı duymalıdır.
b)
Müracaatçılarıyla ve diğer meslek elemanlarıyla iletişimlerinde,
meslektaşlarını sorumsuz, dayanaksız ve haksız olarak
eleştirmekten kaçınmalıdır. Meslektaşların yeterlik düzeyi ya da
ırk, etnik-ulusal köken, renk, cinsiyet, cinsel yönelim, yaş,
medeni durum, siyasal görüş, dinsel inanç, zihinsel veya fiziksel
özür gibi bireysel özellikleri hakkında küçük düşürücü dil
kullanmamalıdır.
c)
Müracaatçıların yararı için meslektaşları, diğer meslek elemanları
ve gönüllülerle işbirligi yapmalıdır.
2.02.
Gizlilik
Sosyal hizmet uzmanları, mesleki ilişki
ve kayıt sürecinde meslek elemanlarıyla paylaştıkları bilgilerin
gizli kalmasına özen göstermelidir. Sosyal hizmet uzmanları gizli
bilgiyi paylaştığı meslek elemanlarının, gizliliğe bağlı kalma ve
istisnai durumlara ilişkin sorumluluklarını anlamalarını
sağlamalıdır.
2.03.
Disiplinlerarası
İşbirliği
Sosyal hizmet
uzmanları :
a) Etkili
hizmet sunumu için; disiplinlerarası ekip çalışmasında, ekibin her
üyesinin mesleki ve etik sorumluluklarının neler olduğunun ekibin
tümü ve her bir üyesi açısından ortaya konulmasını sağlamalıdır.
b) Diğer
meslek elemanlarının yaptıkları çalışmalara ve aldıkları eğitime
saygı duymalıdır.
c)
Disiplinlerarası bir ekipte, müracaatçılar hakkındaki kararlara
sosyal hizmet mesleğinin bakış açısını, değerlerini ve
deneyimlerini koyarak katılmalıdır.
d) Ekip
kararının etik sorun çıkaracağı konusunda kaygı duyuyor ise, bu
anlaşmazlığı uygun bir biçimde çözmeye çalışmalıdır. Eğer
anlaşmazlık çözülemezse müracaatçıların yararına olmayan çözümler
konusundaki kaygılarını belirtmek için uygun kanalları
kullanmalıdır.
e)
Uygulamada diğer meslek elemanları ile düşünce farklılıklarının
olabileceğini kabul etmeli ve bu konudaki eleştirilerini sorumlu
bir biçimde yapmalıdır.
f) Mesleki
açıdan karşılıklı olarak gelişebilmek amacıyla bilgi, deneyim ve
fikirleri, diğer meslek elemanları ve gönüllüler ile paylaşmak
için ortam yaratmalı ve bunu yaygınlaştırmalıdır.
2.04.
Meslektaşlarin
Yer Aldığı Çatışma ve Anlaşmazlıklara Yaklaşım
Sosyal hizmet
uzmanları :
a) Bir
meslektaşının işvereni ile yaşadığı bir çatışmayı (sorunu) kendisi
için avantaj olarak ya da kendi çıkarına hizmet edecek şekilde
kullanmamalıdır.
b)
Meslektaşları ve diğer meslek elemanlarıyla olan çatışma ve
anlaşmazlıklarda müracaatçılardan yararlanmamalı ve müracaatçıları
bu çatışma ve tartışmalara dahil etmemelidir.
2.05. Konsültasyon
Sosyal hizmet
uzmanları :
a)
Müracaatçıların menfaatine olacağını düşünmeleri halinde
meslektaşlarının önerilerine ve danışmanlığına başvurmalıdır.
b)
Meslektaşlarının yetkinlik ve uzmanlık alanlarından haberdar
olmalıdır. Konsültasyon isterken konusunda bilgisini, uzmanlığını
ve yetkinliğini kanıtlamış meslektaşlarına danışmalıdır.
c)
Müracaatçılarla ilgili olarak meslektaşlarına danışırken, sadece
konsültasyon için gerekli olan bilgiyi açığa vurmalıdır.
2.05.
Hizmetlere
Havale
Sosyal hizmet
uzmanları :
a)
Müracaatçılara tam olarak hizmet verilebilmesi için diğer meslek
elemanlarının ihtisaslaşmış bilgisine ya da uzmanlığına gereksinim
duyulduğunda; kendi mesleki müdahalelerinin etkili olamayacağına
ya da anlamlı gelişme sağlayamayacağına inanmaları ve ilave
hizmetlere gereksinim olması durumunda müracaatçılarını başka
meslek elemanlarına havale etmelidir.
b)
Müracaatçılarını diğer meslek elemanlarına havale ederken,
sorumluluğun aktarımında uygun adımları atmalıdır. Havale yaptığı
meslek elemanına müracaatçı hakkındaki gerekli bilgileri
aktarmadan önce durumu müracaatçısının bilgisine sunmalı ve onun
onayını almalıdır.
2.06.
Cinsel Konular
Sosyal
hizmet uzmanları :
a)
Süpervizör ya da eğitimci olarak işlev görmesi durumunda,
süpervizyon hizmeti verdiği kişiler, öğrenciler, eğitim alanlar ya
da üzerinde mesleki otoritesinin olduğu başka meslektaşlarını
cinsel açıdan taciz (sarkıntılık, cinsel tahrik, cinsel ilişki
talebi ve cinsellikle ilgili diğer sözel ya da fiziksel eylemler
vb.) etmemeli ve onlarla cinsel aktvitelere ya da temasa
girmemelidir.
c)
Aralarında çıkar
ilişkisi olabilecek meslektaşlarıyla cinsel ilişki kurmaktan
kaçınmalıdır. Böyle bir durumda, ilgili mesleki sorumluluklarını
bir başka meslek elemanına devretmelidir.
2.07.
Meslektaşların
Zayıf Yönleri ve Yetersizlikleri
Sosyal
hizmet uzmanları :
a) Bir
meslektaşının fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunlar,
alkol ve madde bağımlılığı nedeniyle zayıflıklar göstermesi,
mesleki açıdan yetersiz olması ve bu durumun mesleki uygulamadaki
etkililiğine zarar vermesi konularında doğrudan bilgi sahibi
olursa, öncelikle o meslektaşıyla görüşmeli ve sorunun çözümü
yönünde harekete geçmesi için ona yardımcı olmalıdır.
b) İlgili
meslek elemanı çözüm konusunda gerekli adımları atmaz ise; Sosyal
Hizmet Uzmanları Derneği, ilgili eğitim ve meslek kuruluşları gibi
uygun kanalları harekete geçirmelidir.
2.09.
Meslektaşların
Meslek Etiğine Aykırı Uygulamaları
Sosyal
hizmet uzmanları
a) Meslek
etiğine ilişkin politika ve prosedür hakkında bilgi sahibi
olmalıdır.
b)
Meslektaşlarının meslek etiğine aykırı uygulamalarını önlemek,
belirlemek, düzeltmek ya da vazgeçirmek için gerekli önlemleri
almalıdır.
c) Bir
meslektaşının meslek etiğine aykırı uygulamalarına tanık
olduğunda, mümkünse ve böyle bir tartışmanın yararlı olacağına
kanaat getirirse, durumu öncelikle o meslektaşıyla ele almalı ve
çözüm bulmaya çalışmalıdır.
d) İlgili
meslek elemanı çözüm konusunda gerekli adımları atmaz ise; Sosyal
Hizmet Uzmanları Derneği, ilgili eğitim ve meslek kuruluşları gibi
uygun kanalları harekete geçirmeli ve mümkün olduğu ölçüde
müracaatçıları ve hizmet veren kurumları da bu sürece dahil
etmelidir.
e) Haksız
yere meslek etiğine aykırı uygulama yapmakla suçlanan
meslektaşlarına yardım etmeli ve onları savunmalıdır.
3.01.
Süpervizyon ve Konsültasyon
Sosyal hizmet
uzmanları uygulama ortamında süpervizyon ya da konsültasyon
sistemini oluşturmak için çaba göstermelidir.
Süpervizyon ya
da konsültasyon veren sosyal hizmet uzmanları:
a) Bu
görevlerini uygun olarak yapabilme bilgi ve becerisine sahip
olmalıdır.
b) Kendi
bilgi ve uzmanlık alanları dışına çıkmamalıdır.
c)
Süpervizyon
verirken açık ve anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır.
d)
Süpervizyon
alanların performanslarını adil ve saygılı biçimde
değerlendirmelidir.
3.02.
Eğitim ve Öğretim
Sosyal hizmet
uzmanları uygulama ortamında öğrenciler için alan eğiticisi ya da
öğreticisi sistemini oluşturmak için çaba göstermelidir.
Öğrenciler için
alan eğiticisi ya da öğreticisi (kurum danışmanı) olarak işlev
gören sosyal hizmet uzmanları:
a)
Yalnızca kendi
bilgi ve yeterlilik alanlarında (mesleki bilgideki son gelişmeleri
de birikimine katarak) eğitim vermelidir.
b)
Açık ve
anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır.
c)
Öğrencilerin
performanslarını adil ve saygılı biçimde değerlendirmelidir.
d)
Hizmetlerin
eğitim ve öğretim amacıyla öğrenciler tarafından verilmesi
halinde, durumdan müracaatçıların bilgilendirilmesini
sağlamalıdır.
3.03.
Performans Değerlendirmesi
Başkalarının
performansını değerlendirme sorumluluğunu üstlenen sosyal hizmet
uzmanları, açıkça belirtilmiş ölçütleri temel almalı; adil olmalı
ve saygılı davranmalıdır.
3.04.
Müracaatçıların Kayıtları
Sosyal hizmet
uzmanları,
a)
Kayıtlarını
zamanında, tam ve doğru olarak, müracaatçılara verilen hizmetlerin
sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak
şekilde tutmalıdır.
b)
Hazırladıkları
belgelerde gizlilik ilkesine uymalı ve bu belgelerde sadece hizmet
sunumu için gerekli bilgilerin yer almasını sağlamalıdır.
c)
Kayıtları,
gerektiğinde ulaşılması amacıyla, hizmetin sona ermesinden sonra
da saklamalıdır.
3.05.
Müracaatçının
Havale Edilerek Gelmesi
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Başka bir
kurumdan ya da meslektaşından hizmet almakta olan müracaatçının,
hizmet almak için başvurması halinde, hizmet vermeden önce
müracaatçının gereksinimlerini dikkatlice değerlendirmelidir.
Olabilecek karışıklık ve çatışmaları en aza indirmek için,
potansiyel müracaatçının hizmet almakta olduğu diğer kişi ve
kurumlarla olan ilişkisinin yapısını ve yeni bir hizmet
ilişkisinin olası risklerini ve yararlarını müracaatçıyla
tartışmalıdır.
b)
Bir başka
kurumdan ya da meslektaşından hizmet almış olan yeni bir
müracaatçıyla, önceki hizmet sunanlarla konsültasyon yapmasının
müracaatçının yararına olup olmadığını tartışmalıdır.
3.06.
Yönetim
Yönetici olan
sosyal hizmet uzmanları:
a)
Müracaatçıların
gereksinimlerini karşılamak için kurum içinde ve dışında yeterli
kaynakların oluşturulması için savunuculuk yapmalıdır.
b)
Çalışanların
ihtiyacı olan süpervizyonu sağlamak amacıyla, kurum içi ve dışı
kaynakları harekete geçirmek için gerekli adımları atmalıdır.
c)
Sorumlu
oldukları çalışma ortamında Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği
Etik İlke ve Sorumlulukları’na bağlı olarak çalışılmasını
sağlamalı; etik ilke ve sorumlulukları ihlal eden ve engelleyen
koşulları ortadan kaldıracak gerekli önlemleri almalıdır.
3.07.
Sürekli
Eğitim ve Personel Yetiştirme
Yönetici olan
sosyal hizmet uzmanları ve süpervizörleri, sorumlu oldukları tüm
personelin eğitimi için gerekli düzenlemeleri yapmalı ve eğitimde
sürekliliği sağlayıcı olanakları yaratmalıdır. Bu konudaki güncel
bilgi ve gelişmeleri izlemelidir.
3.08.
İşverenlere Karşı Taahhütler
Sosyal hizmet
uzmanları:
a)
Politika,
prosedür ve uygulamalarıyla yeterli hizmeti vermeye çalışan ve
Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Etik İlke ve Sorumlulukları’na
uygun mesleki uygulamaları gerçekleştiren kurum ve kuruluşlarla
çalışmalı ve işbirliğine girmelidir.
b)
Kurum ve
kuruluşların beyan edilen amaç ve işlevlerini sorumlu bir şekilde
yerine getirmesi, mümkün olan en
iyi standartlara ve uygulamaya ulaşması için gerekli politika,
prosedür ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konusunda katkı
vermelidir.
c)
Etik İlke ve
Sorumlulukları’nda yer alan, mesleğin
etik gerekleri ve bu gereklerden doğan sosyal hizmet uygulamaları
konusunda işveren kuruluşlarının bilinçlenmesini sağlamak için
girişimde bulunmalıdır.
d)
Kuruluşun
politika, prosedür ve uygulamalarının sosyal hizmet mesleğinin
Etik İlke ve Sorumluluklarıyla ters düşmesi ve çatışması
durumunda, meslek etiğine aykırı uygulamaların sonlandırılması
için gerekli adımları atmalıdır.
e)
İstenilen
politika, prosedür ve uygulama değişikliklerini, uygun kurum ve
kuruluşlar kanalıyla gerçekleştirmelidir. İzlenen yolların ve
kanalların başarılı olmaması durumunda, toplumdaki üst düzey
otoritelere başvurmalı, toplumun ilgisini çekmek için uygun
yolları denemelidir.
f)
Hizmetlerin
niteliğinin artırılması amacıyla, çalıştıkları kurum ve
kuruluşların istihdam politikalarında ve uygulamalarında hizmete
uygun kişilerin işe alınması ve ayrımcılığın önlenmesi konularında
önerilerde bulunmalı; etkin rol oynamaya çalışmalıdır.
g)
Çalıştıkları
kurum ve kuruluşların kaynaklarını nesnel ölçütlere uygun ve adil
olarak kullanmalıdır.
3.09.
Yönetim
-
Çalışan Uyuşmazlıkları
a)
Sosyal hizmet
uzmanları, müracaatçılara verilen hizmetlerin geliştirilmesi ve
çalışma koşullarının iyileştirilmesi amacıyla, mücadele etmek
üzere sendika, dernek vb. örgütlere katılabilir; bu tür örgütler
yok ise kurabilirler.
b)
İş yavaşlatma,
bırakma ya da grev gibi eylemlere katılan sosyal hizmet uzmanları
için mesleki değerler, etik ilke ve sorumluluklar yol gösterici
olmalıdır. Bir eyleme katılırken, meslek elemanı olarak öncelikli
sorumluluklarını gözden geçirmeli; ilgili mevzuatı, sorunları ve
eylemin müracaatçı üzerindeki olası etkilerini dikkate almalıdır.
4.01.
Yetkinlik
Sosyal hizmet uzmanları:
a)
Sadece yetkin
olduğu veya yetkin olmaya konusunda istekli olduğu alanda
sorumluluk kabul etmeli veya görev almalıdır.
b)
Mesleki
uygulamalarında yetkin hale gelmek için çaba göstermeli;
bilgilerinin geliştirilmesi ve geçerliliğinin sınanması konusunda
uygun yöntemlere başvurmalıdır.
c) | 
