|
. Milenyum
Uluslararası Rehabilitasyon Yönetmeliği
*ÜÇÜNCÜ MİLENYUMDA ULUSLARARASI
REHABİLİTASYON YÖNETMELİĞİ
Çev: Psk. Saniye
CEYLAN ENEZ
Toplumdaki her insanın “insan haklarını” tanıtmak, korumak
kararlılığı ve azmi ile üçüncü milenyuma giriyoruz. Bu yönetmelik,
bu öngörüden yola çıkarak ilan edildi.
Dünya nüfusunun büyük
bir kesiminde TEMEL İNSAN HAKLARI hala sık sık ihlal ediliyor.
Tahminen bunun içinde çeşitli engellere sahip 600 milyon çocuk,
kadın ve erkek vardır. Biz öyle bir dünya istiyoruz ki, orada
engelliler için çeşitli fırsatlar, açık politikalar ve yasalar
doğal bir sonuç olsun ve toplumun tüm kesimleri buna tamamı ile
dahil edilsin. Bu haklar herkes tarafından kullanılsın.
20. yüzyıldaki bilimsel
ve sosyal gelişmeler her yaşamın “biricikliğini” ve “değerini”
ortaya koyuyor ve anlamamıza yol açıyor. Henüz, cehalet, önyargı,
batıl inanç ve korku pek çok toplumun engelli bireylere
bakışını/tepkisini yönlendiriyor. Üçüncü milenyumda insan
katmanlarının sıradan parçalarında engelliliği kabul etmek
zorundayız. İstatiksel olarak her toplumun en az %10’unun engelli
doğduğunu ve dört kişilik bir ailede bir engelli birey olduğunu
kabul etmeliyiz.
Gelişmiş ve gelişmekte
olan ülkelerde, dünyanın kuzeyinde ve güneyinde, ayrımcılık ve
marjinallik sosyal ve ekonomik merdivende engelli bireyleri en alt
basamaklara koymaktadır. 20. yüzyılda iyi niyetle toplumun her
kesimi için mümkün olduğunca geniş haklar ortaya kondu. –fiziksel,
sosyal, kültürel çevre, ulaşım, bilişim, teknoloji, medya, eğitim,
adalet, kamu hizmetleri, istihdam, spor, eğlence/dinlenme, oy
verme ve ibadet konusunda-. 21. yüzyılda toplumsal yaşama
katılımın önündeki engelleri açıklamak zorundayız. Önderlik,
arkadaşlığın samimiyeti, etkili paylaşım, dünyadaki ve evrendeki
güzellikler bu engelleri kaldırabilir.
Önlenebilir felaketlerin
önlenmesindeki ve etkili müdahale koşularındaki başarısızlıktan
dolayı her gün her dakika pek çok çocuk ve yetişkin engelli
bireyler arasına katılmaktadır. Bütünsel bağışıklık kazandırma ve
diğer önleme stratejileri uzun süre etkili olamamaktadır. Onlar
mümkün olduğu kadar pratik ve etkili olmalıdır. Öncelikle
hükümetlerin politik kararlılığı insanlığa yönelik hareketlerin/
insanlık suçunun sonu olacaktır.
Teknolojik ilerlemeler,
yaşamın genetik parçalarının yönetimini getirmektedir. Teorik
olarak, bu insan kontrolündedir. Engelliliği önlemeye yönelik
uluslararası diyaloglar yeni etik boyutlar ortaya koymaktadır.
Üçüncü milenyumda çeşitli geniş insan kitlelerinden yarar
sağlamaya ve insanın doğasındaki denge ve çeşitliliği içerecek
şefkatli politikalar yaratmak zorundayız.
Uluslararası destek
programlarındaki gelişmeler, minimum ulaşılabilirlik standartları,
alt yapı projelerini ortaya koymalıdır ki bunun içerisinde
teknoloji ve iletişimin engelli bireylerin ekonomik ve sosyal
yaşamlarında kullanılabilmesine olanak vermelidir.
Her ulus çocuklar ve
yetişkinler zarar görmeden mümkün olduğu kadar erken müdahale
programları uygulamalı, engelliliği ya da risk altındakileri geniş
kapsamlı azaltma ve önleme programları uygulanmalı.
Tüm engelli bireyler
geniş kapsamlı tedaviden yararlanmalı, teknolojik olarak kendine
yardım teknikleri hakkında ve uyum teknikleri hakkında
bilgilendirilmeli.
Her birey zarar
görebilir ve her ailede bir engelli birey olabilir. Zihinsel,
fiziksel ve fonksiyonel olarak iyi olmak için rehabilitasyon
hizmetlerinin gerekliliği kabul edilmeli ve bu hizmetlerle engelli
bireylerin diğer yurttaşlar gibi bağımsızlığı için, yaşamını
yönetebilmesi için kapasitesi en üst düzeye getirilmelidir.
Engelli birey
rehabilitasyon ve destek programlarının planlanmasında rol almalı
ve engelli örgütleri, rehabilitasyon hizmetleri ve bağımsız yaşama
geçişe yönelik ulusal planlarda sorumluluğu paylaşmalı, gerekli
kaynakların temininde yetkilendirilmelidir.
Toplumun temel
rehabilitasyonu için ulusal, uluslararası olanağı olanlar ve
rehabilitasyon hizmetine umut verenler için geniş çaplı teşvikler
sağlanmalıdır.
Her ulus, engelli
örgütlerinin katılımı ve kapsamlı bir plan ile kesin hedeflerini
ve zaman çizelgesini bu yönetmelikte açıklamalı, amaçlarını
tanımlamalıdır.
Bu yönetmelik, destek
üye ülkeleri, bütün bu amaçları gerçekleştirebilecek anahtar
stratejilerle Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesini
yayımlamaya çağırıyor.
Üçüncü milenyumda
engelli bireyin haklarını korumak tüm toplumların amacı olmalı.
Tüm bu amaçlar için, bu
yönetmelik üçüncü milenyumda bütün insanlığın ortak eylemi için
sivil toplum örgütleri ve uluslararası örgütlerin öncelikli
sorumlulukları arasında olmalıdır.
Üçüncü milenyum için bu
yönetmelik Londra’da Uluslararası Rehabilitasyon Asamblesi
tarafından 09 Eylül 1999’da onandı.
| 
